Promocja !

Chullo

"Chullo" - symbol kultury peruwiańskiej

 

Peruwiańskie chullo znalazło swoich zwolenników na całym świecie jako doskonały przykład ekspresji artystycznej oraz praktyczna i modna część garderoby.

Chullo z języka aymara,- ch'ullu, to czapka, w której wielką zaletą są nauszniki chroniące przed chłodem i wiatrem.

Do dziś czapka ta wykonywana jest z włókien wełny lamy, alpaki oraz domieszek syntetycznych. Jednak tylko dzięki zastosowaniu czystej wełny zachowuje swą właściwą funkcję- chroni przed surowością górskiego klimatu. Wełna tych zwierząt zawiera bowiem drobne kieszonki powietrzne które zabezpieczają przed wilgocią, skóra więc się nie poci, a w zmoczonej wełnie nie jest zimno. Niegdyś wyrabiano ją również z najdelikatniejszej na świecie wełny z wikuni, ale ten rarytas zarezerwowany był głównie dla kasty inkaskiej.

Lecz to nie jedyna funkcja jaką spełnia chullo. Przeróżna wzorystyka i kolorystyka oraz sposób noszenia czapki wyróżnia poszczególne grupy etniczne w Andach, identyfikuke stan społeczny, cywilny np. na wyspie Taquile na jeziorze Titicaca mężczyzna noszący chullo w kolorze czerwonym jest zajęty a w białym-wolny, jeśli chullo przechylone jest na jego głowie na prawo oznacza to że ma dziewczynę, na lewo- że jest wolny, gdy czapka odchylona jest ku tyłowi oznacza to że z kimś mieszka.

 

 

Pochodzenie chullo jest dziś tematem sporu między antropologami a historykami. Część z nich twierdzi że jest to wytwór metyski, mieszanka hiszpańskiego " birrete" przywiezionego przez konkwistadorów do której dorobiono nauszniki. Inni upierają się że model czapki o czterech rogach wywodzi się z przedinkaskiej kultury Huari. Osobiście zgadzam się z tym drugim stwierdzeniem.

Wspaniały dorobek sztuki tekstylnej kultury Huari osiągnięty dzięki artystycznej jakości  (użycie przeróżnych kolorów i ikonografia), sprawiło że Inkowie odziedziczyli całą tę tradycję andyjskiej sztuki tekstylnej. Przez cały okres trwania państwa Tawantinsuyu tradycja ta była kontynuowana. Inkowie dzięki użyciu różnorodnych technik, materiałów i kolorów zaczerpniętych od podbijanych andyjskich kultur etnicznych, rozwinęli jeszcze bardziej sztukę tekstylną, a każde chullo było charakterystyczne dla poszczególnego regionu, w którym je wyrabiano.

 

 

Obecnie tak jak w epoce Inków tradycyjne chullo wyrabiane jest w tych regionach z których wywodzą się jego pierwowzory. Najpiękniejsze i oryginalne wzory mają miasta Huancavelica, Ayacucho, Puno i Cuzco. Z tych czterech miast najprawdopodobniej to Puno było historycznie oryginalnym miejscem wyrobu chullos, lecz w Cuzco jako mieście najbardziej popularnym turystycznie można oglądać największą różnorodność chullos zarówno pod względem materiałów z których są wyrabiane (wełna lamy i alpaki) jak i zastosowania naturalnych barwników. Najdelikatniejsze i najpiękniejsze modele wyrabiane są dawną przedhiszpańską techniką "circular", najbardziej wymyślne chullos ozdabiane są cekinami, koralikami, taśmami przędzy.

Tak więc w kontekście historii i wymieszania się kultur uformowało się nakrycie głowy, które reprezentuje kulturę andyjską. Typowe chullo peruwiańskie stało się modne nie tylko w Peru. To za sprawą turystów masowo odwiedzających ten wyjątkowy kraj, peruwiańczycy zdali sobie sprawę że noszą na głowie prawdziwy potenciał eksportowy. Słynni projektanci mody, znane gwiazdy, politycy wylansowali chullo jako etniczno-nowoczesny dodatek do garderoby oraz symbol przywiązania do tradycji. Prawdziwy boom na peruwiańską czapkę nastąpił po roku 2002 kiedy to projektant John Galliano zaprezentował chullo na wybiegach światowych, a wkrótce po tym w 2005 r etniczną kolekcję przedstawił Dior.

W chullos występowały takie gwiazdy jak: Kylie Minogue, Jones Brothers, Iron Maiden, Metallica, Aerosmith, wokalista Jamiroquai-Jay Key, Dady Yanquee, Tom Cruise, Manu Chao. Hugo Chavez, przywdziewając andyjską czapkę, podkreślił w ten sposób swoje przywiązanie do tradycji i przekonał swoich rodaków aby głosowali na niego w wyborach prezydenckich.

Najpiękniejsze czapki-chullo-wyrabiane w 100 % z najdelikatniejszej wełny alpaki lub alpaki baby są niezwykle cenione ze względu na swoje ogrzewające właściwości, zwolennikami takiego "czystego" i naturalnego rękodzieła są takie kraje jak: USA, Hiszpania, Włochy, Niemcy, Japonia.

Jako ciekawostkę chciałabym dodać że prawdziwym symbolem sztuki  peruwiańskiej jest największe i jedyne na świecie chullo wykonane przez dwunastu niepełnosprawnych peruwiańczyków ze Stowarzyszenia Twórców Ludowych.Mierzy ono 6,5 m wysokości i 3,5 m szerokości, a jego warkocze od nauszników mają 2,5 m długości. To monstrualne chullo zajmuje jedno z pomieszczeń  Muzeum Narodowego w Limie. Do jego wykonania użyto 50 stożków wełny alpaki oraz akrylu w 30 kolorach.

 


Największe Chullo na Świecie - Muzeum Narodowe w Limie

 

 

oprac. Magdalena Duenas Flores






Copyright © 2008 sztukaperu.com

ponczo, wełna lamy, egzotyczna biżuteria